Doğu Karadeniz’e has bir oyun olan horon, sahnelerde dizi şeklinde oynansa da orijinal halinde bir halka oyunudur. Birkaç kişinin yan yana oynamasıyla başlar; kişi sayısı arttıkça önce yarım halka, sonra da halka oluşur.

Bu halka birlik ve beraberliğin sembolüdür. Birbirinden uzak evlerde oturan, günlük yaşamında yalnızlığı tercih eden Karadeniz insanı oyununda bir arada olmayı seçmiştir. Horonda insanlar birbirini görür, gençler tanışır, usta horoncular birbirini seçip kaynaşır.

Son zamanlarda bir sürü küçük küçük halkalar oluşsa da aslolan horonun alanın aldığı ölçüde tek bir halkada oynanmasıdır. Bu büyük halkanın ortasında yönetici olan çalgıcı bulunur. Bir de yanında horonu düzenleyen kişi vardır ki eskiden elinde kocaman bir değnek olur; horonu bozanlara  indirirdi ve kimsenin de sesi çıkamazdı.

Halkanın içinde çalgıcılar, türkücüler  ve yöneticiler dışında kimse olmaz. Öyle “kenardan göremiyorum” deyip horonun ortasına geçilip oturulmaz. Oyuncular birbirini görmeli ki düzen bozulmasın; yüzlerce kişi aynı anda ileri geri gitsin, kolunu kaldırsın; aşağı alsın.

Horon sırasında boş laf konuşulmaz, gürültü yapılmaz. Çalgı ve türkü dışında tek ses ayak sesleridir ki  aynı zamanda ritim de oluşturur.

Horon halkasında tek farklılık kadın erkek arasındaki farklılıktır. Bu da yöreden yöreye değişir. Aslolan bir kadının erkek gibi hareket etmemesidir. Kadın da oynar ancak bazen coşkunlukla horonun ortasına girip dönemez. Kadın horonda asil olmalı, ölçüsüz hareket etmemelidir.

Horon halkaları bilen birine çok şeyler anlatır. Kim nereli anlayabilirsiniz. Kim usta kim acemi görürsünüz. Kim coşarak oynuyor, kim öylesine dönüyor bilirsiniz.Özellikle de Kadırga, Sis, Honefter gibi büyük şenliklerde, horon halkasında kimin nereli olduğu hemen anlaşılır.

İnsanları kaynaştırıp birleştiren bu halka umarım yüzlerce yıl daha bölünüp parçalanmadan dönmeye devam eder.

Yücel KAYA
E-Posta: Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır

Yorumlar (2)