Görele'de yetişen önemli kemençecilerden biridir Mehmet Karadeniz. Hasan-Hasibe Karadeniz ailesinin ikinci oğlu olarak 1948'de Bakımlı (Erenköy)'da doğdu. Doğduğu günden beri kemençeyle iç içe olan Karadeniz'in babası da kendi duygularını yansıtacak düzeyde kemençe çalardı.

Baba Hasan Karadeniz, düğünlere gitmese de iç sıkıntılarını, sevinçlerini evinde dökerdi kemençenin tellerine. Bu kemençe sesleri, anası Hasibe'nin ninnileri, türküleri Mehmet Karadeniz'in ilk öğretmenleri olacaktır.
Bilekleri, parmakları yaya, tellere söz geçirmeye başladığı sıralarda adı yaygınlaşan Katip Şadi'yi kendine örnek seçer Karadeniz. Başka hiç bir kemençeci etkilemez onu. Katip gibi çalmak, Katip gibi söylemek, Katip gibi türkü yakmak... tek amaçtır artık. Katip'ten öğrenmek, onun çırağı, öğrencisi olmak için fırsatlar yaratır kendine. Ozanlık geleneğimizden biri olan usta-çırak ilişkisi Katip Şadi-Mehmet Karadeniz için örnek alınacak düzeyde sürüp gider.
Katip Şadi, Sırrı Öztürk, Sami Günay, Şenel Dandin kuşağından sonraki dönemin önemli kemençecisidir Mehmet Karadeniz.

"Al eline meğeli
 Gel gazali yüzleme
 O tombul sineleri
 Gülüm benden gizleme"  diyerek ekin imecilerinde ekin kazdırdığı gibi:

"Of oofff yügseg dağın guşuyum
 Zelfiye gonacağım
 Eller ne derse desin
 Gız seni alacağım." gibi daha nice türkülerle düğünler yapacak, düğünlerin aranan adı olacaktır.

İlk düğünlerinde tutuktur, çekingendir, utangaçtır. Kimi zaman anası utangaçlığını gidermek için kemençesine türkü bile söyler. Genç, yakışıklı Mehmet ilk düğünündedir. Bu onun için yaşamsal bir sınavdır. Askere gitmemiştir daha. Çanakçı Orta mahallede yapar düğünü. O gün aldığı yirmi lirayı büyük para olarak anımsayacaktır hep.
Katip Şadi'yle gittiği düğünler onun iyice tanınmasını sağlar. Katip, çırağına ustalaşması için tüm desteği verir. Toplanan bahşişleri de...
İkinci düğünü Kaynar'da yapacaktır. Kız evine gönderirler onu. Usta işi çalsa da karşılamayı, ince oyunu, horanı kız evindekilere içine sindire sindire oynatsa da genç kızların bakışları altında utangaç duygularla yere bakacaktır çoğunca.
1960'lı yılların ortalarından sonra Katip Şadi'nin de desteğiyle, düğünlere göndermesiyle Mehmet Karadeniz adı yavaş yavaş ustaların arasında yer alır.
Dönem plak, kaset dönemidir.
Bir plak yapar Yurdun Sesi'ne, Yol giderleri, İstanbul'da konaklama giderlerini karşılar Yurdun Sesi. Sanatçı payı olarak da 150 plak verir.
Mehmet Karadeniz'in her nasılsa saklayamadığı bu plağın biri Hayrettin Günay'ın belgeliğindedir. Plağın A yüzünde, "Utandım Soramadım Göreneli (Görele adı yanlış yazılmış plakta) Mehmet Karadeniz" yazılıdır. B yüzü de şöyledir plağın:"Göreneli (Göreleli) Mehmet Karadeniz Trabzon Sıksara"
Mehmet Karadeniz'in plaktaki türküsü sekiz dörtlükten oluşmuş. Kimi dörtlüklerini aktarıyorum:

Saat kaçidı bilmem
Babağan yana vardım
Nazlı yar nerde diye
Sıkıldım soramadım

Çağır Meme'dim diye
Neredesin bileyim
Alamazsam gız seni
Vurdur beni öleyim

Belimdeki tabancam
Yağlamadım ki silsem
Adam elin gızına
Nasıl yanıyu bilsen

Mehmet Karadeniz, Görele kemençesi, Görele türküleri... için kaynak kişilerden. Fadime Horanı,  Gangallama, Utandım Soramadım ondan derlediklerimiz.
Televizyonlara çıkmak için özel bir çabası olmaz Karadeniz'in. Önerileri de olumlu karşılar.
Özellikle Görele türkülerinin, havalarının yozlaştırılmasından yakınır Karadeniz. Tuzcuoğlu, Karaman, Piçoğlu, Durkaya geleneğinin doğru bilinmesini, doğru öğrenilmesini savunur haklı olarak. Kemençeye ilgi duyan gençlere yol göstermeyi görev sayar...
Görele'de yaşayan, ünlü davulcu-kemençe ustası Esat Somuncu yapımı kemençesini gözü gibi koruyan değerli Kemençe sanatçısı Mehmet Karadeniz daha nice yıl türküler yakacak, türküler söyleyecek, horan, karşılama, ince oyun, Tuzcuoğlu, Cezayir... çalacak...

Hayrettin GÜNAY

Her hakkı saklıdır. Yazarının ve Serander.Net'in izni olmaksızın alıntı yapılamaz, kullanılamaz. Bilgi için: Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız

Bu yazı için geridönüş linki

Yorum (0)

Bu yorumun beslemesine abone olun

Yorumları göster/gizle

Yorum formunu göster/gizle