Birinci Paylaşım Savaşı'nda bölgemiz Hopa'dan başlayarak Harşıt Çayı'na dek Rus Ordusu'nca işgal edildi. Görele iki yıla yakın işgal gördü. İki yıllık süreçte çeşitli yerlerde direnişler, çarpışmalar, toplu öldürmeler yaşandı. Görele'de önce ilçede sonra da Çürükeynesil köyünde unutulmaz toplu ölümler oldu.

İlçede, işgalin ilk gününde topluca şehit edilenler bugün Görele Kumyalı'daki Görele Şehitliği'nde yatıyor. Bu şehitlik Giresun ilinin tek resmi şehitliğidir. Çürükeynesil köyü, deniz kıyısından başlar. Ona yakın mahallesiyle büyük bir köydür burası. Doğuda Hebüllü, Devge; Batıda Bohçalu, Haydarlu, Güneyde Karadare köyün komşularıdır.

Çürükeynesil, 1940'lı yıllardan sonra bölünmüş Maksutlu köyü oluşturulmuş daha sonraları da Çürükeynesil Sağlık köyüne dönüştürülmüş ayrıca Cillioğlu, Yeşiltepe, Aydınlıkevler gibi belediyeye bağlı mahalleler de muhtarlık elde etmiştir.

1916 Temmuzunun sonlarında Çürükeynesil'den, Karadere'den genelde ilk gençlik yaşlarındakileri toplayan işgal güçleri Maksutlu'nun sırtlarındaki İbramdüzü, Dikmetaş olarak bilinen yerde bunları kurşuna dizerek şehit etmişlerdir.Kurşuna dizilmek için toplananlardan bir iki kişi de kaçarak kurtulmuşlardır.

Kurtulanlardan biriyle yıllar önce konuşmuştum.Kurşuna dizilmek için ellerinin bağlandığını, ipleri gevşeterek ellerini çözdüğünü, karşısındaki askerle göz göze geldiğini, askerin gözlerinin anasının gözleri gibi parladığını, ateş komutuyla kendini bayıra aşağı attığını, ateş eden eskerin kendisini bile bile vurmadığını, bu askerin Ermeni ya da Rus değil de Tatar ya da Azeri olabileceğini söylemişti. Kurtulduğumda on dört yaşındaydım, demişti Ali(GÖR) amca...

Kurşuna dizilenlerin öyküsünü babamdan, amcalarımdan, amcalarımın eşlerinden, o yılları yaşayanlardan da dinlemiş, şehit olanların adlarını da saptamıştım. Şehit olanlardan biri de babamın amcası Sayidin İbrahim'di.

Anlatanlar, kurşuna dizilenlerin çocuk yaşlarda olduklarını söylüyorlardı. Babamın amcası 1883 doğumluydu. Kurşuna dizildiğinde de otuz üç yaşındaydı. Nüfus bilgisinde ölüm tarihi 4.8.1916 olarak yazılıydı.

Anlatılanlara göre kurşuna dizilenler ancak kokmaya, çürümeye başlayınca gömülmüşlerdi Dikmetaş'a...

Babamın amcası Sayid'in İbrahim'den başka şu adların da şehit olduğunu saptamıştık: Mamuğun Yusuf, Temurun Mustafa, Tongu Yusuf, Tongu Mehmet, Kahvecu Şaban, Kahvecu Bilal, Çöpuğun Mustafa, Meliklerin Mustafa, Ayız'ın Raşit. On kişi. Köylümüzün anlattıklarındaki sayının yarısı...

Çeşitli yazılarla işgal günlerini, dinlediklerimizi, Maksutlu olayını dile getirdik, gazeteci arkadaşlara haber yaptırdık, gündemde tuttuk. 2004'te İçişleri Bakanlığı kararıyla illerimizde bu tür olayları araştırmak için kurullar oluşturuldu.Toplantılar yapıldı.Biz de bulunduk bu çalışmalarda.Kurul kararıyla Maksutlu'da kazı yapılmasının uygun olacağı sonucuna varılmıştı.

Altı yıl sonra 21 Ekim 2010'da Kültür Bakanlığı yazızıyla Maksutlu Şehitliğinde kazı gerçekleştirildi. Kazı çalışmasında Giresun Müzesi Müdürü Arkeolog Hulusi Güleç, Giresun Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim üyesi tarihçi Yrd.Doç.Dr. Oktay Karaman, Yrd. Doç. Dr. İsmail Kıvrım; Em.Ed.öğretmeni, araştırmacı Hayrettin Günay görevliydi. Kazı, Giresun Müzesi Müdürü Hulusi Güleç başkanlığındaki ekipçe gerçekleştirildi.

İki kişinin kemiklerine ulaşıldı. Birinin yanında iki düğme ile bir küçük cep aynası vardı. Kemikler incelenmek üzere Ankara'ya gönderiİdi. Giresun Müzesi Müdürü bulguları içeren raporu bakanlığa ulaştıracak...

Rapora göre Kültür Bakanlığı'nın aldığı kararı da değerli okuyucularımızla paylaşacağız.

Hayrettin GÜNAY

Her hakkı saklıdır. Yazarının ve Serander.Net'in izni olmaksızın alıntı yapılamaz, kullanılamaz. Bilgi için: Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız

Bu yazı için geridönüş linki

Yorum (1)

Bu yorumun beslemesine abone olun

Yorumları göster/gizle

Yorum formunu göster/gizle