Bizi geçmişe götüren bir tüneldir eski fotoğraflar. Sararmış fotoğraflarda geçmişin izlerini ararız. Bize maziyi, hatıraları anımsatır. Rize ilinin yakın tarihine ait fotoğraflara bakarken bazen bir akraba tanıdık yüz arar gözlerimiz.

Bizlerde geçmişin penceresini aralayıp Rize’nin evvel zamanından portreler paylaşalım istedik.

Rize'nin Evvel Zamanından Portreler

(Fotoğraf 1) Alemdar’da iki Rizeli

Alemdar, 1898 yılında Danimarka’nın Helsingör tezgâhlarında kızağa konan ve silme galvaniz sacdan yapılan Danmark (Alemdar) 50 metrelik bir teknedir. Makine Yüzbaşısı Beykozlu ( Aslen Rizelidir ) Adil Bey ( fotoğrafta oturanlardan sol başta 1. ) ile Mülâzım-ı evvel Rizeli Ali Efendi işlerinin ustasıdırlar. Kurtuluş savaşında büyük yararlar göstermişlerdir.

(Fotoğraf 2) M.Hilmi Oker’ın Rize’de görev yaptığı sırada yakalanan ve Rize Hapishanesinde yatan Rizeli eşkiyalar 1930

1.Karacaoğlu Nusret,2.İzmirli Hüseyin,3.Kalafat Emrullah,4İlyas,5. Memişoğlu Kadir,6.Haydar,7.Mucanoğlu Ahmet, 8.Ahmetoğlu Süleyman, 9.Karahaydaroğlu Muhittin, 10.Mercanoğlu Dursun, 11.Mahmutoğlu Mehmet, 12.Dursun Durmuş, 13.Puntuloğlu Kazım, 14.Andonlu Rıza

(Fotoğraf 3) Rize’de çay denince ilk akla gelen isim: Zihni Derin (1880-1965)

1880 yılında Muğla'da doğmuştur. 1897'de Muğla İdadisi'nden, 1900’de Selanik Ziraat Ameliyat Mektebinden, 1904’de Halkalı Ziraat Mekteb- i Alisinden mezun olmuştur. 1905 yılında Aydın İli Orman ve Maden Muamelat Katipliği ile Devlet Memurluğuna başlamıştır. Devlet sektöründe çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 1923 yılında bölgede inceleme ve araştırmalar yapmak amacıyla Rize’ye gelmiştir. Eski adı Garal dağı olan hazineye ait 15 hektarlık arazi fidanlık için kendisine tahsis edilir. Bir süre sonra Batum’a gönderilen Derin, çay tohumu, narenciye, bazı meyve fidanları ve Rus bahçıvanla Rize’ye döner. Fidanlığı bahçıvana bırakıp Ankara’ya giden Zihni Derin, bir süre burada öğretmenlik yapar.

1950 yılında Rize’den bağımsız milletvekili olarak adaylığını koyar ama kazanamaz. Halkın sempatisine rağmen siyasete ısınamaz. 1964 yılı Ağustos ayına gelindiğinde çay bitkisinin bilinçli olarak Rize toprağına dikilmesinin 40.Yılı kutlamaları doğrultusunda Çalışma Bakanı Bülent Ecevit ve bazı bakanlarla birlikte Zihni Derin de Rize’ye davet edilir. Rize’de kaza geçiren Derin, hastaneye kaldırılır. Ankara'da üçbuçuk aylık bir tedaviden sonra eski sağlığına kavuşur. 25 Ağustos 1965'te Ankara'da vefat eder. 1969 yılında TÜBİTAK bu değerli mücadele adamına bir Hizmet Ödülü vererek adını ölümsüzleştirir.

(Fotoğraf 4) Tevfik İleri Yassıada’da...

1950'deki seçimlerde DP'den milletvekili seçilen ve 27 Mayıs 1960'daki askeri darbe sırasında Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olan Tevfik İleri, Yassıada Mahkemeleri'nde idama mahkum edildi. Cezası Milli Birlik Komitesi tarafından müebbet hapse çevrildi. (İleri fotoğrafta sağda) 1960

(Fotoğraf 5) Bir Çayeli sevdalısı: Mustafa Kazmaz

1903 yılında Rize’de doğdu. Ortaokul Yaptırma Derneği, İl Genel Meclisi üyeliği, Çayeli Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneği, Çayeli Hava Kurumu Şubesi Başkanlığı, Rize Çayeli Kalkındırma Birliği üyeliği, görevleriyle Rize’ye ve Çayeli’ne büyük emekleri dokundu. Rize’ye ve Çayeli’ne büyük emekleri dokundu. 1995 yılında Çayeli’nde vefat etti. (Kaynak: Süleyman Kazmaz)

(Fotoğraf 6) Muhabbet koyu, konu Rize 1958

İşadamı Ali Kemal Kavrakoğlu, siyasetçi Tevfik İleri, Zehra ve Osman Kavrakoğlu.

(Fotoğraf 7) Gülümseyin! Fotoğrafınız çekiliyor... 1930

En üst sıra soldan sağa: Suat Aksoy, Emriye Ketenci, Naime Kartal, Sebahat Yenigün, Zekiye Hanım, Hemdiye Hanım, Hafız Emine Kartal, Seniha Ertan, Hayriye Kartal.

Orta sıra: Reşit Aksoy (Kucağında kızı Selçuk), Haydar Ketenci, Belkıs Hanım, Hakkı Özhan (Kucağında kızı Perihan), Sofuzade Rıza Efendi, Hüsnü Kartal (Kucağında oğlu Yılmaz Kartal), İbrahim Kartal (Kucağında kızı Sevim). Son sıra : Fadıl Ketenci, Ekrem Özhan, Mahmut Kartal, Kemal Özhan ve Neriman Melikoğlu.

(Fotoğraf 8) Eski arkadaşlıklar 1946

Ayaktakiler soldan sağa: 1. Vural Kazmaz, 3. Behnan Canatan, 4. Orhan Bilgin, 5. Mustafa Demircioğlu. Oturanlar : 1. Hakan Agun, Güney Tanyeli.

Yazı ve Arşiv Fotoğrafları: Fatih Sultan KAR
E-Posta: Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız

Her hakkı saklıdır. Yazarının ve Serander.Net'in izni olmaksızın alıntı yapılamaz, kullanılamaz. Bilgi için: Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız

Bu yazı için geridönüş linki

Yorum (0)

Bu yorumun beslemesine abone olun

Yorumları göster/gizle

Yorum formunu göster/gizle